Qrz53. AAOluşturulma Tarihi Ocak 15, 2013 1211Bulaştığında ölüme yol açabilen tetanos mikrobunun sadece paslı yüzeylerin yol açtığı kesiden değil, mısır koçanı, tığ ile vuran ayakkabıdan dahi bulaşabildiği Teknik Üniversitesi KTÜ Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İftihar Köksal, tetanosun aşı ile korunulabilen bir hastalık olduğunu çocukluk yaş grubunun en önemli aşılarından birisi olduğunu belirten Köksal, “Normal koşullarda baktığımız zaman Türkiye'de tetanos hastalığından ölümlerin olmaması lazım ama maalesef kırsal kesimde aşılamanın ihmal edilmesi, hala aşılanmamış bir kesimin olması nedeniyle ölümler meydana geliyor. Erişkin yaşa gelindikten sonra aşılamanın yapılmaması büyük tehdit oluşturuyor” 10 YILDA BİR AŞI YAPTIRILMALIProf. Dr. Köksal, özellikle kırsal kesimde tarımla, hayvancılıkla ya da işi gereği kesici aletlerle uğraşan insanların tetanos açısından büyük risk altında olduklarını ifade ederek, “Maalesef aşı ile korunulabilen bir hastalık olmasına rağmen biz hala vaka görüyoruz. Erişkinlere her 10 yılda bir tetanos aşısını yaptırmalarını öneriyoruz. O zaman kişinin hiçbir şeyden korkmasına gerek yok. Tetanos olma riski de yok. Ancak aşısını tamamlamamış ve kazaen mikrobu barındıran tozla, toprakla teması olmuş, vücudunun herhangi bir yerinde kesi bulunan kişilerin de en kısa zamanda sağlık kuruluşuna başvurması lazım” diye mikrobunun sporlarının her yerde bulunduğunu ve ortamda çok dayanıklı olduklarını anlatan Köksal, şöyle devam etti“Tetanos mikrobu toprakta, hayvan dışkısında, paslanmış yüzeylerde vardır ve çok kolay bulaşabilir. Dolayısıyla küçük bir kesi, bulaşma da olsa bunu ihmal etmemek lazım. Yüzeysel kesilerde bile bulaşma olduğunda hastalık ortaya çıkabilir. Tetanos maalesef geliştikten sonra ölüm riski yüzde yüze yakın bir hastalıktır. Ciddi yoğun bakım desteği gerektiren hastalıktır. Dolayısıyla saatler çok önemli. Yaralanmadan sonra sağlık kuruluşuna başvurulması, hemen yaranın temizlenmesi, içeride varsa yabancı cismin çıkarılması, bunun yanı sıra tetanos aşısının ya da tetanos immünglobilinin verilmesi hayat kurtarır ve yüzde yüz koruyucudur.”40 YAŞIN ÜZERİNDE RİSK ARTIYOR Prof. Dr. Köksal, mısır koçanının batmasına bağlı olarak çok sayıda tetanos vakası gördüklerine dikkati çekerek, “Bölgemizde çay, fındık gibi tarım ürünleri var. Bunları toplarken, harmanlarken yaralanmalardan sonra gelişen vakalarımız mevcut. İhmal etmemek lazım, tetanos sadece paslı yüzeylerle bulaşmaz” mikrobunun sinir hücrelerini tutan bir hastalık olduğunu belirten Köksal, şöyle devam etti“Tetanos, yavaş yavaş ilerleyerek bütün vücudu etkileyen bir hastalıktır. Hastanın bilinci asla kapanmaz ama kaslarını etkilediği için kaslarını hareket ettiremez ve bir süre sonra solunum kasları da etkilendiği için solunum yetmezliğinden yaşamını yitirir. Bu kadar önemli bir hastalık. Maalesef toplumda sadece paslı şeylerden bulaşır diye yanlış bilgi var. Hayır tetanos sadece paslı şeylerden değil, bu sporların bulunduğu her türlü ortamdan bulaşabilir. Evde beklemiş, kullanılmamış bıçak bile böyle bir temas olduysa eli kestiği zaman tetanos bulaştırması açısından risk oluşturur. Biz bunları kirli yaralar olarak adlandırıyoruz. Ev içindeki aletlerle kesilen yaralarda bile risk olabilir. Tığ batması sonucu tetanos gelişen hastamız vurmaları da tetanos açısından ciddi ve ihmal edilen risktir. Ayakkabıdaki herhangi bir metalin batması da tetanos açısından risk oluşturabilir. Bu nedenle en kısa sürede sağlık kuruluşuna gidilmesi lazım. Hastalıktan korunmak için kolay olan yol, her 10 yılda bir tetanos aşısının yapılmasıdır. Tetanos vakalarımızın yaş ortalamasına baktığımız zaman 40 yaşın üzerinde daha fazla olduğunu görüyoruz. Bu da gençlikte yapılan tetanos aşılamasının koruyuculuğunun kalmamasından kaynaklanmaktadır.” Oluşturulma Tarihi Temmuz 18, 2018 1138Kasların sürekli ağrılı bir şekilde kasılmasıyla kendini gösteren ve ölümcül olabilen bir hastalık olan tetanozun ne olduğu ve nasıl belirtiler gösterdiği merak konusu oldu. Tetanoza dair bilgi almak adına araştırma yapan vatandaşlar, konu hakkında sağlıklı bilgi edinmek istiyor. Peki, Tetanoz nedir? Tetanoz belirtileri neler?Çoğu kişinin düşündüğü gibi tetanoz sadece paslı çividen geçmez, herkes tetanoz riski ile karşı karşıya kalabilir. Toprağın ve tozun bulaştığı her yaralanma kişiyi bu hastalığa götürebilir. İşte, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü'nün yayınladığı bilgiler ışığında 'Tetanoz nedir?' sorusunun yanıtı...Tanımı Tetanoz yada'' kazıklı humma'',çeşitli yaralanmalar sonucu vücuda giren gram pozitif ,anaerobik bir basil olan Clostridium tetani’nin toksini ile meydana gelen , kasların ağrılı ve tonik kasılmaları ile karakterli, ağır seyreden ve ölüm oranı yüksek olan bir infeksiyon tetani,doğada yaygın olarak toprakta,hayvan ve insan dışkısında ,dış etkenlere dayanıklı, sporlu formda diken ,kıymık batmaları,toprakla kirlenmiş alet yaralanmaları, trafik kazaları ve özellikle yetersiz yara bakımı tetanoz infeksiyonu açısından risk BulgularTetanozun; yaralanmadan sonra ilk belirtilerin oluşmasına kadar geçen inkübasyon süresi 2 – 60 ortalama 7-14 kirli ve nekroze ,yabancı cisim içeren yaralarla oluşan tetanozda,fazla miktarda toksin oluşmasından dolayı inkübasyon süresi semptomları, huzursuzluk ,halsizlik ,baş ağrısı ,yara yerinde yavaş yavaş ortaya çıkar ve öncelikle yüz kaslarında gerilme ve çiğneme güçlüğü ortaya çıkar . Çene kaslarında görülen ağrılı kasılmalar, trismus sonucu ağzını açamama , yüz kaslarında gerilme sonucu risus sardonicus alaycı gülüş belirtisi ortaya birkaç günde sırt,gövde ve ekstremitelere Jeneralize tetanoz, lokalize tetanoz, sefalik tetanoz, neonatal tetanoz olmak üzere dört ayrı klinik formu mevcuttur. en sık görülen formu jeneralize tetanoz En sık görülen şekildir. Halsizlik, baş ağrısı, yara yerinde ağrı gibi genel belirtilerden sonra hastalık maseter kaslarının kasılması ile karakterli trismusla başlar, çiğneme ve yutma güçlüğü içerisinde ağzını açamaz. Kasılmalar yüz kaslarına geçerek risus sardonicus, sırası ile ense ve sırt kaslarının kasılması ile opistotonus, karın kaslarında kasılmalar nedeni ile defans oluşur. Bazı ağır olgularda diyafrağma, interkostal, larinks kasları kasılarak üst solunum yolları tıkanıklığı ve buna bağlı asfiksi ile ölüm gelişir. Hastalarda her kasılmada şiddetli ağrılar hatta kemik kırıkları oluşur. Hastaların şuuru yerindedir. Ateş normaldir; ateşin yükselmesi pnömoni, atelektazi, yara yeri infeksiyonu gibi komplikasyonları akla getirmelidir. Nöromüsküler blokaj sonucu otonomik disfonksiyona bağlı olarak; terleme, labil hipertansiyon, hipotansiyon, taşikardi, kardiyak ritim bozuklukları görülür. trismus çene kilitlenmesi, yutma güçlüğü, opistotonus tüfek tetiği postürü, kas sertleşmeleri, spazmlar 3–4 hafta devam eder; tam iyileşme aylar tetanoz Yaralanma yerine yakın olan kas gruplarında rijidite vardır; rijidite hafiftir. Tutulan kaslar ağrılıdır. Tetanospazmine karşı kısmi bağışıklığın olması toksinin hematojen yayılımını önleyerek hastalığın jeneralize forma dönüşmesini engelleyebilir. Antitoksin verilmedikçe lokal tetanozun jeneralize forma dönüşme riski tetanoz Nadir görülen, kafa yaralanmaları ve kulak enfeksiyonlarından sonra görülen bir tetanoz şeklidir. Kafa sinirlerinin inerve ettiği kaslarda gelişir. Alt motör nöron lezyonları şeklinde özellikle yüz sinirinde zayıflık ve felç, yutma güçlüğü, ekstraoküler kasların tutulumuna bağlı olarak oftalmoplejik tetanoz görülebilir. Sefalik tetanoz ciddi tetanoz uygun olmayan şartlarda kesilen umblikal kordonun enfeksiyon sonucu gelişir. Annenin yeterli bir immünitesinin olmayışı da etkili olmaktadır. Doğumdan ilk 12 – 14 gün içinde gelişir. Emme ve beslenme güçlüğü, geç olarak kas sertliği ve spazm görülür. 5 günden az sürede gelişen 10 günden küçük bebeklerde ölüm oranı çok yüksektir. İlk haftada apne başlıca ölüm nedenidir. İkinci haftada sepsisler ölüme neden İçin Neler Yapılmalıdır Tanı klinik belirtilerle konur. Laboratuvar bulguları ve bakteriyolojik incelemeler tanı yönünden yararsızdır. Yara yerinden yapılacak kültür ve boyamalar sonuç bakım desteği altında; yaranın bakımı, antitoksin uygulanması, kas spazmlarının tedavisi, otonomik disfonksiyonun izlemi ve kontrolü, antibiyotik tedavisi önce ;hasta loş, sakin ve sessiz bir odaya alınır. Ses ve gürültü uyaranlarından uzak tutulmaya spazmlarını önleyici önlemlerin devamlılığını sağlamak için GABA agonisti olan benzodiazepinler kullanılır. Diazepem ve uzun etkili lorezepem en çok kullanılan ilaçlardır. Diazepem İV yoldan 250 mg/gün veya daha fazla yavaş olarak verildiğinde spazmlar önlenir. Bunların yetersiz kaldığı durumlarda vecuronium 6-8 mg / saatte verilerek nöromüsküler blokaj sağlanmalıdırİmmünoterapi için ilk 24 saat içinde 500 Üİ insan immun globulini İM. uygulanır. Ayrı bir yere de 0,5 ml Tetanoz toksoit aşısı yerinde bulunabilecek tetani ye etkili antimikrobiyal ilaçlar kullanılır. metronidazol 6 saat ara ile 500 mg İV 7 – 10 gün süre ile ise yara yerinin debridmanı için kasılmaları oluşturmayacak önlemleri de alarak enteral ve parenteral yoldan gerekli karbonhidrat ve proteinler verilir. Hastalara gerektiğinde psikoterapi Sonrası Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar NelerdirHasta taburcu edilmeden ikinci tetanoz aşısı yapılır. 4 hafta sonra üçüncü aşı uygulanarak aktif immünizasyon sağlanır. Spazmlar geçince fizik tedavi gerekebilir. Çoğu hastada psikolojik tedavi bir yaralanma durumunda hastanın daha önce aşılanma ve immünizasyon ile yaranın durumuna göre karar verilir. Yara yeri iyice sabunlu su ve oksijenli su ile yıkanarak varsa yabancı cisimlerden iyice aktif immünizasyonu hiç olmayan veya tam uygulanmayan kişilerde pasif ve aktif immünizasyon birlikte uygulanmış kişilerin yaralanma durumlarında immünizasyondan 5 yıl geçmiş ve de immün yetmezlik söz konusu ise 250-500 Üİ insan tetanoz immün globulini yapılır ve aktif immünizasyona başvurulur. Tüm olgularda yara temizliği yanında enfeksiyonu önlemek için antibiyotik profilaksisi uygulanır.

tetanoz iğnesinden sonra banyo yapılırmı